Kategori: Makaleler

Dil Bilişsel Gelişim Nedir? Bir Düşünce, Bir Şaka, Bir Soru! Dil Bilişsel Gelişimin İlk Adımı: Benim Çocukluğum Hepimizin bir çocukluk dönemi vardır, değil mi? Hani anne babalarımızın “Aman dikkat et!” dediği ama bizlerin “Şu oyuncağımı bir kurtarayım da ondan sonra dikkat ederim!” dediği zamanlar. Çocukken dil öğrenme süreci de tıpkı böyle başlıyor aslında. Bazen “Çocuklar hemen dil öğrenir, ne kadar kolay değil mi?” diyoruz ama işin aslı pek de öyle değil. Dil bilişsel gelişim nedir diye soracak olursak, kısaca, çocukların dili nasıl öğrendiğini, nasıl anlamaya ve kullanmaya başladığını anlatan bir kavramdır. Ama tabii, ben kendi çocukluğumu düşündüğümde, dil gelişiminin bir…

Popo Hangi Elle Yıkanır? Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri ve Güç İlişkileri Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Hayatın en temel, en mahrem anlarından birine odaklanıyoruz: Temizlik. Ama bu temizlik alışkanlığı, o kadar sıradan bir eylem değil, aksine, üzerinde durulması gereken bir pratik. Her gün tekrarladığımız, ama çoğu zaman farkında olmadığımız bir davranış, aslında toplumsal yapılar ve bireylerin etkileşimiyle şekilleniyor. Ve bugün, bu pratiklerden birini sorguluyoruz: Popo hangi elle yıkanır? Birey olarak, sağımızı ve solumuzu farklı şekillerde kullanma alışkanlıklarımız, toplumsal normların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin bir sonucudur. Bu basit eylem, aslında sadece bir hijyen meselesi değil; sosyal yapıları, güç ilişkilerini, hatta eşitsizliği…

NAC Karaciğeri Temizler Mi? Ekonomik Bir Perspektif Hayat, her an seçimler yapmamızı gerektirir. Günlük yaşantımızda yaptığımız her tercihin bir fırsat maliyeti vardır, yani bir seçeneği seçtiğimizde başka bir seçeneği kaybederiz. Bu ekonomik bakış açısı, yalnızca ticaret ve finansal kararlar için geçerli değildir; aynı zamanda sağlık ve yaşam tarzı seçimlerinde de büyük önem taşır. İnsanlar, sağlıklarını iyileştirmek ve yaşam kalitelerini artırmak amacıyla çeşitli ürünlere ve tedavi yöntemlerine başvururlar. Bu noktada, N-Asetil Sistein (NAC) gibi takviyeler, bireylerin sağlıklarına yatırım yaparken karşılaştıkları seçeneklerden biridir. Ancak, NAC’ın karaciğer üzerindeki etkileri ve bu takviyenin kullanımının ekonomik boyutları, daha geniş bir ekonomik çerçevede incelenmesi gereken bir…

Bazı kavramlar vardır; ilk bakışta teknik, hatta masum görünür. Fakat biraz durup düşününce, güç ilişkilerinin, toplumsal düzenin ve siyasal tahayyüllerimizin tam ortasında durduklarını fark ederiz. “Film makinesi” de bunlardan biri. Sadece görüntü üreten mekanik bir araç mı, yoksa iktidarın kendini görünür kılma biçimlerinden biri mi? Bu soruyla ilgili düşünürken kendimi tek bir siyaset bilimi ekolüne, tek bir akademik kimliğe yaslanmış halde değil; daha çok düzenin nasıl kurulduğunu, insanların nasıl ikna edildiğini ve rızanın nasıl üretildiğini merak eden sıradan bir insan olarak konumlandırıyorum. Çünkü film makinesi, sadece sinemanın ya da sanatın konusu değildir. O aynı zamanda ideolojilerin dolaşıma girdiği, yurttaşlığın biçimlendiği,…

Dinen Bebek Kaç Aylıkken Aldırılır? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, bugünümüzü daha derinlemesine kavrayabilmek için gerekli bir yol haritası sunar. Her dönemin normları, değerleri ve inançları, günümüzdeki toplumların şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Dinin, geleneklerin ve toplumsal yapıların zamanla evrildiği bu süreçte, bebeklerin aldırılması gibi konular da önemli bir dönemeç olarak karşımıza çıkar. Peki, dinen bebek kaç aylıkken aldırılır? Bu soruya tarihsel bir perspektiften bakmak, sadece dini uygulamalar hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaz, aynı zamanda toplumların moral ve etik değerlerinin nasıl değiştiğini de gözler önüne serer. İslam’da Bebek Aldırma ve Tarihsel Evrimi İslam’da bebek aldırma, dinî bir mesele olmasının yanı…

CEO’lar Ayda Ne Kadar Kazanır? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimini Anlamak Herkesin kafasında bir soru var: CEO’lar ayda ne kadar kazanır? Bu soru, sadece bir maaş rakamını öğrenmekten çok daha fazlasını ifade eder. Bu rakam, toplumsal yapıları, eşitsizlikleri, cinsiyet rolleri ve güç dinamiklerini içeren bir ağın parçasıdır. Herkes için farklı anlamlar taşıyan bu soru, bir yandan ekonomi, diğer yandan toplumumuzun değer yargıları hakkında çok şey söyler. Bir CEO’nun maaşı sadece kişisel kazanç değil, aynı zamanda bir sistemin, bir toplumun ve toplumsal normların yansımasıdır. Toplumsal yapıları anlamak, bu maaşların neyi temsil ettiğini anlamaktan geçer. İnsanlar bu maaşları sadece bir işin karşılığı…

Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları: Bir Analitik Bakış Ekonomiyi temel aldığımızda, aklımıza yalnızca grafikler, modeller ya da soyut teoriler gelmemeli. Ekonomi, günlük hayatımızda karşılaştığımız kıt kaynaklar karşısında verdiğimiz seçimlerin toplamıdır. Bu çerçevede Bugs Bunny gibi popüler kültür figürlerini ekonomik semboller olarak okumak, bize mikro ve makro düzeyde insan davranışları, piyasa tepkileri ve kamu politikalarının sonuçları hakkında derin içgörüler sunabilir. Bugs Bunny neyi temsil ediyor sorusu, yüzeyde basit bir çizgi film karakteri gibi görünse de, onu ekonomi perspektifinden ele aldığımızda kaynak dağılımı, fırsat maliyeti, dengesizlikler ve sistemik belirsizlikler hakkında metaforik bir araç haline gelir. Bugs Bunny: “Rasyonel Aktör” mü yoksa Sistem…

Bisiklet Sürmek: Ekonomik Bir Perspektiften Değerlendirme Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Bu cümle, ekonomi düşüncesinin temel taşlarından birini özetler. Herhangi bir tercih, başka bir seçeneğin kaybına yol açar. Bu, ister bir araba satın almak, isterse sabah işe bisikletle gitmek olsun. Bisiklet sürmek, yalnızca bir ulaşım biçimi değil; aynı zamanda bireylerin ve toplumların kaynakları nasıl kullandıkları ve bu seçimlerin ekonomik sonuçları üzerinde derin etkiler yaratır. Bisikletin ekonomik faydalarını anlamak için, onu sadece bir ulaşım aracından daha fazlası olarak görmemiz gerekir. Peki, bisiklet sürmek ne gibi ekonomik faydalar sunar? Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bakarak,…

Kohlidi Ne Demek? Geleceğe Dair Bir Tahmin ve Günlük Hayatta Etkileri Ankara’nın sakin akşamlarında, bazen işten çıkıp kafama takılan sorulara dalarım. Bir gün internette gezinirken, “Kohlidi” diye bir terimle karşılaştım. Ne olduğunu anlayamadım ama kelimenin içindeki gizemi çözmek, biraz da günlük yaşantımı daha iyi anlamak için kendimi zorladım. “Kohlidi” ne demekti? Ve daha da önemlisi, bu kelime, birkaç yıl sonra hayatımda nasıl bir etki yaratabilir? Kısa bir araştırma yapıp terimi anlamaya çalıştım. Sonra fark ettim ki, bu terim yalnızca bir kelime değil; aslında 5-10 yıl sonra teknolojinin ve toplumsal değişimin hayatımıza getireceği bir anlayışı yansıtıyordu. Hani bazen gündelik bir kelime…

Enine Kıyı Tipi Türkiye’de Nerede Görülür? Bir Kez Daha Umut Ederek Gidilen O Yer Hepimiz bir yerde yol alırken, içinde bir parça umut taşıyarak, hayatımıza yön verecek o müthiş anı bekleriz. Kayseri’de yaşayan, 25 yaşında, duygularını saklamayan biri olarak, bazen bu tür yerler ararım. Belki de bazı şeylerin ne kadar değişebileceğini görmek, insanın hayatında farklı bir pencere açmak adına. Geçen yaz, bir fırsat bu pencereden tam içeri girmemi sağladı. Türkiye’nin en az bilinen ama bir o kadar etkileyici kıyılarından biri olan Enine Kıyı Tipi’ni keşfetmeye karar verdim. Heyecanla Başlayan Bir Yolculuk Kayseri’nin bozkırlarında doğan biri olarak, kıyılar, denizler ve o…