Egea Yüzde Kaç Yerli? Gerçekten Yerli Mi?
Egea… İtalyan bir otomobil markası gibi kulağa gelebilir, ama aslında Türk otomotiv sektörünün kalbinde yer alan, Türkiye’nin en çok satan otomobillerinden biri. Yıllar önce ilk duyduğumda, Egea’nın “yerli” olma durumunu kafamda sorgulamıştım. Hepimiz gibi, ben de öncelikle tasarıma, motor gücüne ve yakıt tüketimine odaklanmıştım. Ama zamanla, “Egea yüzde kaç yerli?” sorusu daha fazla kafamı kurcalamaya başladı. Çünkü bir ürünün “yerli” olması, sadece montajın yapıldığı yerle ilgili bir şey değil; ürünün ne kadarının aslında yerli kaynaklardan üretildiğiyle ilgili.
Evet, işte o sorunun cevabını verebilmek için biraz derinleşmeye karar verdim.
Egea ve Yerli Üretim: İtalyan Markası mı, Türk Otomobili mi?
Egea, Fiat Chrysler Automobiles (FCA) çatısı altında üretiliyor, fakat Türkiye’de, Bursa’daki TOFAŞ fabrikasında montajı yapılıyor. Yani, arabayı İtalyan mühendisleri tasarlamış olabilir, ama Türkiye’de üretiliyor. Bu çok önemli bir fark. Egea, Türkiye’de yerli iş gücü ve yerli malzeme kullanarak üretildiği için, yeri geldiğinde “yerli otomobil” etiketini alabiliyor. Ama bu noktada biraz kafamız karışabilir. Çünkü yerli üretim dediğimizde, tam anlamıyla “yerli” olup olmadığı konusunda hala bir belirsizlik var.
Yerli Malzeme Kullanımı: Ne Kadar Yerli?
Bu noktada, Egea’nın yerli malzeme oranını incelemek önemli. TOFAŞ’ın açıklamalarına göre, Egea modelinin üretiminde kullanılan yerli parça oranı oldukça yüksek. 2020 yılı itibarıyla, araçtaki yerli malzeme oranı %50 civarındaydı. Ancak bu oran, yıllara göre değişebiliyor. TOFAŞ, üretiminde kullanılan bazı parçaların yerli kaynaklardan temin edildiğini söylese de, motor, şanzıman gibi ana bileşenler hala yurt dışından ithal ediliyor.
Bu durum, biraz kafa karıştırıcı olabilir. Zira bir arabanın motoru ve şanzımanı gibi temel bileşenler, genellikle aracın performansını ve ömrünü belirler. Dolayısıyla, Egea’nın yüzde yüz yerli otomobil olarak tanımlanması pek de doğru olmayabilir.
Egea’nın Türkiye Ekonomisine Katkısı
Egea, hem Türk otomotiv sektörüne hem de Türkiye ekonomisine büyük katkı sağlıyor. TOFAŞ, Bursa’daki fabrikasında yılda ortalama 400.000 araç üretmekte ve bu araçların büyük bir kısmı yurt dışına satılmaktadır. Egea, sadece iç pazarda değil, aynı zamanda Avrupa ve Ortadoğu gibi farklı pazarlarda da kendine sağlam bir yer edinmiş durumda.
Bunun yanı sıra, TOFAŞ’ın Egea’yı üretmesiyle birlikte yerli iş gücü de artmış oluyor. Binlerce Türk işçisi, montaj hattında görev alıyor, malzeme tedarik zinciri içinde yerli firmalarla çalışılıyor. Yani Egea’nın üretim süreci, Türkiye’nin ekonomisinde önemli bir rol oynuyor. Her ne kadar bazı parçalar yurt dışından temin edilse de, Egea’nın üretim kapasitesi, istihdam yaratma potansiyeli ve yurt dışı satışları göz önüne alındığında, Türk otomotiv sektörüne oldukça büyük katkı sağlıyor.
Gerçek İnsan Hikâyeleri: Egea’yı Alanlar Ne Düşünüyor?
Birçok kişi, Egea’nın “yerli” olma durumu konusunda net bir fikre sahip olmayabilir. Ancak, Egea’yı tercih edenler, bu konuda genelde daha az takıntılı görünüyor. Örneğin, birkaç ay önce eski bir arkadaşım Egea almaya karar verdiğinde, sorum şu olmuştu: “Egea ne kadar yerli, biliyor musun?” O da gülerek, “Ne fark eder ki? Hem ekonomik, hem de bence çok şık. Bence yerli ya da değil, önemli olan ihtiyacımı karşılaması,” demişti.
Arkadaşımın cevabı aslında çok anlamlıydı. Çünkü otomobilin yerli olup olmaması, çoğu zaman müşterinin kişisel tercihi ve öncelikleriyle ilgili. Yakıt tasarrufu, sürüş keyfi ve fiyat/performans oranı, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, çoğu zaman yerli üretim tartışmasının önüne geçiyor.
Egea: Türkiye’nin Yükselen Yıldızı
Sonuçta, Egea’yı yerli mi, yoksa yabancı mı diye sorgulamak, aslında biraz da bu otomobilin toplumdaki rolüyle ilgili. Eğer Egea, Türkiye’de üretiliyor ve büyük ölçüde yerli iş gücü ve malzeme kullanılıyorsa, o zaman yerli diyebiliriz. Ancak, bu konuda net bir çizgi yok. Çünkü bir otomobilin yerli olması, çok sayıda bileşenin etkileşimiyle şekillenen bir kavram.
Egea’nın yerli olma oranı zamanla değişebilir, TOFAŞ’ın üretim politikaları, yurt dışı tedarik zinciri gibi etkenler de bu durumu etkileyecektir. Ama şu bir gerçek: Egea, Türkiye için önemli bir otomobil markası. Yerli olmasa bile, Türkiye’nin otomotiv endüstrisinde kazandığı yer, yaratılan istihdam ve üretim kapasitesi ile büyük.
—
Egea Yüzde Kaç Yerli?
Egea, resmi verilere göre %50 civarında yerli parça kullanımıyla üretildiği belirtiliyor. Ancak, bu oran zamanla artabilir ya da azalabilir. Gerçekten yerli mi sorusunun cevabını, üretim sürecindeki değişimler ve TOFAŞ’ın yerli tedarik zinciri ile ilgili aldığı kararlar verecek. Önemli olan, Egea’nın Türkiye’nin otomotiv sektöründeki yükselen rolüne olan katkısı ve yurt dışına yaptığı ihracat. Bu da, Egea’nın, yerli olmasa da, Türkiye için bir başarı hikâyesi olduğu gerçeğini değiştirmiyor.